価値工学かちこうがく　GIÁ TRỊ KỸ THUẬT

 1. Giá trị kỹ thuật là gì?

Giá trị kỹ thuật (価値工学 / Value Engineering – VE) là phương pháp được sử dụng từ giai đoạn hoạch định sản phẩm (製品企画) nhằm nâng cao giá trị của sản phẩm bằng cách theo đuổi mối quan hệ giữa chức năng (機能きのう / Function) và chi phí (コスト / Cost).

VE được định nghĩa là nỗ lực mang tính tổ chức nhằm đảm bảo thực hiện đầy đủ chức năng cần thiết của sản phẩm hoặc dịch vụ với chi phí vòng đời thấp nhất (最低のライフサイクルコスト).

Trong VE, giá trị (価値 / Value) được hiểu thông qua mối quan hệ giữa chức năng (機能) và chi phí (コスト), được biểu diễn bằng công thức:

 V（価値）＝ F（機能） / C（コスト）

Để nâng cao giá trị (価値向上), có 4 cách chính:

• Giảm chi phí (コストダウン)
• Tăng chức năng (機能アップ)
• Tăng chức năng đồng thời giảm chi phí
• Tăng mạnh chức năng dù chi phí có tăng nhẹ

2 Phạm vi áp dụng, nguyên tắc và quy trình thực hiện VE

VE ban đầu được phát triển tại Mỹ vào năm 1947 (GE), sau đó được áp dụng tại Nhật từ những năm 1960 và ngày nay được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành như cơ khí, đóng tàu, hàng không, thép và xây dựng.

VE được triển khai dựa trên 5 nguyên tắc (VE5原則げんそく):

1. 使用者優先しようしゃゆうせんの原則（ưu tiên người sử dụng）
2. 機能本位きのうほんいの原則（lấy chức năng làm trung tâm）
3. 創造そうぞうによる変革へんかくの原則（cải tiến bằng sáng tạo）
4. チームデザインの原則（làm việc theo nhóm）
5. 価値向上かちこうじょうの原則（nâng cao giá trị）

Khi thực hiện VE cần tuân theo quy trình (VE実施手順じっしてじゅん) rõ ràng, không được tự ý lược bỏ bước. Quy trình gồm:

• 3 bước cơ bản (基本きほんステップ)
• 10 bước chi tiết (詳細しょうさいステップ)
• 7 câu hỏi VE (VE質問しつもん)

3. Qui trình thực hiện và các câu hỏi VE

Quy trình VE bắt đầu từ việc thu thập thông tin về đối tượng (対象たいしょうの情報収集じょうほうしゅうしゅう), sau đó xác định và sắp xếp chức năng (機能きのうの定義ていぎ・整理せいり).

Tiếp theo là phân tích chi phí theo chức năng (機能別きのうべつコスト分析ぶんせき) và đánh giá chức năng (機能の評価ひょうか) để xác định khu vực cần cải tiến (対象分野たいしょうぶんやの選定せんてい).

Sau đó tiến hành đề xuất phương án thay thế (代替案作成だいたいあんさくせい) thông qua việc phát sinh ý tưởng (アイデア発想はっそう), đánh giá sơ bộ (概略評価がいりゃくひょうか), cụ thể hóa (具体化ぐたいか) và đánh giá chi tiết (詳細評価しょうさいひょうか).

Trong quá trình này luôn sử dụng các câu hỏi VE như:

• 「それは何か？」（Đó là gì）
• 「その働うごきは何か？」（Chức năng là gì）
• 「そのコストはいくらか？」（Chi phí bao nhiêu）
• 「その価値かちはどうか？」（Giá trị thế nào）
• 「他ほかに同おなじじ働きをするものはないか？」（Có cách khác không）

VE được xem là một quá trình giải quyết vấn đề hiệu quả, vì vậy cần thực hiện đầy đủ tất cả các bước.

 4. Các giai đoạn áp dụng và đặc trưng

Trước đây, VE thường được áp dụng sau khi sản phẩm đã được phát triển hoặc đưa ra thị trường, gọi là セカンドルックVE. Cách này giúp giảm chi phí nhưng khó nâng cao giá trị một cách lớn.

Hiện nay, VE được áp dụng sớm hơn trong quy trình sản xuất:

• ゼロルックVE: áp dụng ở giai đoạn hoạch định sản phẩm（製品企画段階せいひんきかくだんかい）
• ファーストルックVE: áp dụng ở giai đoạn thiết kế và thử nghiệm（設計せっけい・試作段階しさくだんかい）

Nguyên tắc chung là VE càng được áp dụng sớm thì hiệu quả càng cao. Vì vậy, nên thực hiện VE ngay từ giai đoạn hoạch định sản phẩm.

Ngoài ra, VE có thể áp dụng ở mọi giai đoạn từ thiết kế (設計せっけい), sản xuất (製造せいぞう) đến bán hàng (販売はんばい).